RTD PT100 คืออะไร ทำงานอย่างไร

RTD คืออะไร?

RTD (Resistance Temperature Detector) เป็นเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิที่ทำงานโดยอาศัยหลักการ ความต้านทานไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงตามอุณหภูมิ — เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ความต้านทานของโลหะจะเพิ่มขึ้นอย่างเป็นเส้นตรง

RTD ที่นิยมใช้มากที่สุดคือ PT100 ซึ่งทำจาก Platinum (Pt) และมีความต้านทาน 100 โอห์ม ที่ 0°C

ข้อดีของ RTD เทียบกับ Thermocouple

คุณสมบัติ	RTD PT100	Thermocouple
ความแม่นยำ	สูงมาก (±0.1°C)	ปานกลาง (±1-2°C)
ความเสถียร	สูง (drift น้อย)	ปานกลาง
ช่วงอุณหภูมิ	-200°C ถึง 850°C	-200°C ถึง 1800°C
ราคา	สูงกว่า	ถูกกว่า
เวลาตอบสนอง	ช้ากว่าเล็กน้อย	เร็วกว่า
ความเป็นเส้นตรง	ดีมาก	ต้อง Linearize

สรุป: ถ้าต้องการ ความแม่นยำ และ ความเสถียร เลือก RTD — ถ้าต้องการ ช่วงอุณหภูมิกว้าง หรือ ตอบสนองเร็ว เลือก Thermocouple

PT100 vs PT1000

รุ่น	ความต้านทานที่ 0°C	ข้อดี
PT100	100 โอห์ม	มาตรฐานอุตสาหกรรม รองรับทุกอุปกรณ์
PT1000	1000 โอห์ม	ผลกระทบจากความต้านทานสายน้อยกว่า

PT100 เป็นมาตรฐานที่นิยมใช้ในงานอุตสาหกรรม และรองรับโดย PLC Extension Module เช่น S-E4PT4T

การเดินสาย 3 สาย (Single Element)

RTD แบบ 3 สาย Single Element เป็นแบบที่นิยมใช้ในงานอุตสาหกรรม มีสายสัญญาณ 3 เส้น

ทำไมต้อง 3 สาย?

เนื่องจาก RTD วัดอุณหภูมิจากค่าความต้านทาน ถ้าใช้สาย 2 เส้น ความต้านทานของสายจะถูกนับรวมเข้าไปด้วย ทำให้ค่าที่วัดได้ผิดพลาด

สาย 3 เส้นช่วย ชดเชยความต้านทานของสาย โดยใช้สายเส้นที่ 3 เป็นตัวอ้างอิง

การต่อสาย

สาย 1 (แดง) — สายสัญญาณ ต่อเข้าขั้ว RTD+ ของ Module
สาย 2 (แดง) — สายสัญญาณ ต่อเข้าขั้ว RTD+ ของ Module (ขั้วที่ 2)
สาย 3 (ขาว) — สายชดเชย (Compensation) ต่อเข้าขั้ว RTD- ของ Module

หมายเหตุ: สี Wire อาจแตกต่างกันตามผู้ผลิต ให้ตรวจสอบจาก Datasheet ของ Sensor ที่ใช้

ข้อควรระวังในการเดินสาย

สาย 3 เส้นต้องมี ความยาวเท่ากัน และ ขนาดเท่ากัน เพื่อให้การชดเชยแม่นยำ
ใช้ Shielded Cable เพื่อลดสัญญาณรบกวน
หลีกเลี่ยงการเดินสายใกล้แหล่งจ่ายไฟ

การเลือกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง

ขนาด (mm)	เวลาตอบสนอง	ความทนทาน	เหมาะกับงาน
1.6 - 2.3	เร็ว	ต่ำ	งานที่ต้องการตอบสนองเร็ว
3.2 - 4.8	ปานกลาง	ปานกลาง	งานทั่วไป (แนะนำ)
6.0 - 8.0	ช้า	สูง	งานหนัก สภาพแวดล้อมรุนแรง

คำแนะนำ: ถ้าไม่แน่ใจ เลือก 3.2 mm เป็นขนาดมาตรฐานที่ใช้ได้ดีกับงานส่วนใหญ่

การเชื่อมต่อกับ PLC ผ่าน S-E4PT4T

สำหรับการใช้งาน RTD PT100 กับ PLC Samkoon สามารถใช้โมดูลส่วนขยาย S-E4PT4T ซึ่งรองรับ PT100 Input 4 ช่อง และ Transistor Output 4 จุด

ดูรายละเอียดการตั้งค่าได้ที่: คู่มือตั้งค่า S-E4PT4T

เลือก RTD หรือ Thermocouple?

สถานการณ์	แนะนำ
ต้องการความแม่นยำสูง	RTD PT100
วัดอุณหภูมิ > 850°C	Thermocouple
งบจำกัด	Thermocouple
ต้องการความเสถียรระยะยาว	RTD PT100
ตอบสนองเร็ว (< 1 วินาที)	Thermocouple
ใช้กับ S-E4TC4T	Thermocouple
ใช้กับ S-E4PT4T	RTD PT100