Beginner

5 rungs

6 I/O

วงจรสตาร์-เดลต้า

Star-Delta Starter

วงจรเริ่มมอเตอร์ 3 เฟส — ต่อแบบสตาร์ 5 วินาที แล้วสลับเป็นเดลต้า เพื่อลดกระแสกระชากตอนสตาร์ท

หลักการ

วงจรสตาร์-เดลต้าเป็นวิธีมาตรฐานในการเริ่มมอเตอร์ 3 เฟสขนาดกลาง (5–30 kW) โดยเริ่มต่อขดลวดมอเตอร์แบบ Y (สตาร์) เพื่อให้กระแสตอนสตาร์ทลดลงประมาณ 1/3 ของการสตาร์ทตรง (Direct-On-Line)

เมื่อมอเตอร์หมุนถึงความเร็วใกล้เต็มที่แล้ว จึงสลับมาต่อแบบ Δ (เดลต้า) เพื่อทำงานปกติด้วยแรงบิดเต็มที่

คอนแทคเตอร์ 3 ตัว

KM1 (Main) — ตัดต่อไฟเข้ามอเตอร์
KM2 (Star) — ลัดขั้วขดลวดเป็นรูปวาย (ใช้ช่วงสตาร์ท)
KM3 (Delta) — ลัดขั้วขดลวดเป็นรูปเดลต้า (ใช้ช่วงทำงานปกติ)

⚠ สำคัญ — KM2 และ KM3 ต้อง interlock ทางไฟฟ้าและทางกล ไม่ให้ทำงานพร้อมกันเด็ดขาด (ไม่งั้นไฟลัดวงจร) ตัวอย่างนี้ใส่ interlock ใน ladder อีกชั้นเพื่อความปลอดภัย

ลำดับการทำงาน

กด Start (X0)
  ↓
M0 ติดค้าง (self-hold ผ่าน ORB)
  ↓
KM1 (Y0) ติด + KM2 (Y1) ติด → มอเตอร์ต่อแบบ Y
  ↓
รอ 5 วินาที (TON TV0 K50)
  ↓
T0 ติด → KM2 (Y1) ดับ → KM3 (Y2) ติด → มอเตอร์ต่อแบบ Δ
  ↓
ทำงานต่อเนื่องจนกด Stop (X1) หรือ Overload ทริป (X2)

การปรับเวลาสตาร์-เดลต้า

เวลา 5 วินาทีเหมาะกับมอเตอร์ที่ไม่มีภาระช่วงสตาร์ท (เช่น พัดลม, ปั๊มน้ำตอนไม่มีแรงดัน)

ถ้าต้องสตาร์ทพร้อมโหลด (เช่น สายพานที่มีของ) อาจต้องเพิ่มเป็น 8–15 วินาที ปรับค่าโดยเปลี่ยน K ใน TON TV0 K50:

เวลาสตาร์	ค่า K (×100ms)
3.0 s	K30
5.0 s	K50
8.0 s	K80
15.0 s	K150

โปรแกรม PLC

วงจรสตาร์-เดลต้า — Star-Delta Starter

N0Start (X0) + self-held M0 branch with Stop(NC X1)/Overload(NC X2) interlock → drive M0

N1Main contactor KM1 (Y0) ติดเมื่อ M0 ติด

N2Transition timer — 5.0 วินาที (100ms × K50)

N3Star contactor KM2 (Y1) — M0 ติด, ยังไม่ถึงเวลาสลับ, และ Delta ไม่ติด

N4Delta contactor KM3 (Y2) — timer ครบ, M0 ติด, และ Star ไม่ติด (safety interlock)

I/O Assignment

Address	Role	Note
X0	Start button (NO)	ปุ่มสตาร์ท — กดปล่อย (momentary)
X1	Stop button (NC)	Normally Closed — ตัดวงจรเมื่อกด เพื่อความปลอดภัย (ถ้าสายขาดก็หยุดได้)
X2	Thermal overload (NC)	สัญญาณจาก overload relay — ตัดเมื่อกระแสเกิน
Y0	Main contactor KM1
Y1	Star contactor KM2	ขดลวดวาย — ทำงานช่วงสตาร์ท
Y2	Delta contactor KM3	ขดลวดเดลต้า — ทำงานปกติ

Parameters ที่ปรับได้

TV0 / K50default: 5.0 วินาที

ระยะเวลาที่มอเตอร์ต่อแบบสตาร์ก่อนสลับไปเดลต้า ปรับโดยเปลี่ยนค่า K (K50 = 5.0s, K80 = 8.0s)

อุปกรณ์ที่แนะนำ

FAs-32MR-AC-E

PLC 32 I/O 220V AC Relay Output รองรับ Modbus RTU/RS485 TCP/IP

฿3,690

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมต้องใส่ ANDI Y2 ใน rung สตาร์ และ ANDI Y1 ใน rung เดลต้า?

เป็น ladder-level interlock — ป้องกันไม่ให้ KM2 และ KM3 ติดพร้อมกันถ้ามีบั๊ก/สายไฟขาด การติดพร้อมกันจะทำให้ขดลวด short-circuit เสียหายทันที ปกติต้องมี interlock ทางกล (mechanical) ที่คอนแทคเตอร์ด้วย

ถ้าต้องการรีเซ็ตตอน overload ทริปต้องทำยังไง?

Overload relay ส่วนใหญ่รีเซ็ตที่ตัวเอง (กดปุ่มบน relay) ไม่ใช่ที่ PLC ถ้าต้องการให้รีเซ็ตผ่าน HMI ให้เพิ่มปุ่มและ RST บน M0 เพิ่มเติม

ใช้กับมอเตอร์กี่ kW ได้?

สตาร์-เดลต้าเหมาะกับมอเตอร์ 5–30 kW ถ้าเล็กกว่านั้นใช้ DOL (Direct-On-Line) ง่ายกว่าและถูกกว่า ถ้าใหญ่กว่านั้นแนะนำใช้ Soft Starter หรือ VFD

ปรับเวลาสตาร์ได้ไหม?

ได้ แก้ค่า K50 ใน `TON TV0 K50` เป็น K<วินาทีที่ต้องการ × 10> เช่น 8 วินาที = K80. หรือเปลี่ยน K50 เป็น D1000 แล้วให้ HMI เขียนค่าเข้า D1000 เพื่อปรับจากหน้าจอได้

วิธีนำเข้าไฟล์ใน SamSoar2022

ดาวน์โหลดไฟล์ star-delta.csv จากแท็บ CSV ด้านบน
เปิด SamSoar2022 → สร้างโปรเจกต์ใหม่ (หรือเปิดโปรเจกต์ที่มีอยู่)
เมนู File → Import → เลือกไฟล์ .csv ที่เพิ่งดาวน์โหลด
กด F4 เพื่อ Compile — ตรวจสอบว่าไม่มี error
ตรวจการต่อสายตามตาราง I/O ด้านบน แล้ว Download โปรแกรมเข้า PLC