สร้างโปรเจกต์และปุ่มควบคุม

เนื้อหาในตอนนี้

EP.2 ของซีรีส์ Complete HMI ครอบคลุม 3 เรื่อง: การสร้างโปรเจกต์ใหม่ การใช้ Basic Control ที่เป็นพื้นฐาน และการทดสอบด้วย Simulation ก่อนปิดท้ายด้วยการ Download ลงหน้าจอจริง

แก้ตัวอักษรเบลอบนจอความละเอียดสูง

ถ้าคอมพิวเตอร์มีหน้าจอความละเอียดสูง ตัวอักษรใน SKTool อาจเบลอหรืออ่านยาก แก้ได้ก่อนเริ่มงาน

1. กดปุ่ม Windows แล้วพิมพ์ "SKTool 7.1"
2. คลิกขวา ที่ตัวโปรแกรม แล้วเลือก Open File Location
3. คลิกขวา ที่ Shortcut ของโปรแกรม แล้วเลือก Properties
4. ไปที่แท็บ Compatibility
5. กด Change High DPI Settings แล้วเลือก System (Enhanced)

การตั้งค่านี้ทำให้การแสดงผลของโปรแกรมสอดคล้องกับความละเอียดหน้าจอ

สร้างโปรเจกต์ใหม่

ซีรีส์นี้เก็บทุกอย่างที่เรียนไว้ในไฟล์โปรเจกต์เดียว

1. ตั้งชื่อโปรเจกต์ (ในคลิปใช้ hmi-complete)
2. เลือกขนาดและรุ่นหน้าจอให้ตรงกับเครื่องที่ใช้ ในคลิปใช้ SK-070QE-G แบบ Horizontal
3. หน้า New Link คือการบอกว่า HMI จะเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ผ่านพอร์ตไหน ดูได้จากป้ายด้านหลังหน้าจอ เช่นรุ่นในคลิปมี COM1: 232 และ COM2: 485/422
   • ช่อง Link Interface จะแสดงเฉพาะพอร์ตที่รุ่นนั้นมี รุ่นในคลิปมีแค่ COM1 กับ COM2 ถ้าเป็นรุ่นที่มี COM3 หรือพอร์ต Ethernet ก็จะมีให้เลือกด้วย
   • ในคลิปเลือก COM2 ไว้ต่อกับ PLC ในตอนต่อๆ ไป
4. ช่อง Device Service เลือกผู้ผลิตและรุ่น PLC ที่ใช้
   • Samkoon: ในคลิปเลือก Samkoon → FGs Series
   • Mitsubishi (เช่น FX3S, FX3G, FX3U): เลือกรุ่นในกลุ่ม Melsec เช่น Melsec-FX3U/3G(CPU Port)
   • Siemens, Omron หรือยี่ห้ออื่น: เลือกจากรายชื่อผู้ผลิตใน Device Service
5. กด Next แล้วตั้งชื่อ Screen แรก (ในคลิปใช้ Main) เลือก Background Color ของหน้าจอ (ในคลิปใช้สีขาว) แล้วกดยืนยัน

Bit Lamp: แสดงสถานะ ON/OFF

Bit Lamp ใช้กับข้อมูล 1 บิต แสดงสถานะติด/ดับ เปิด/ปิด เหมือนหลอดไฟแสดงการทำงาน

1. กด Bit Lamp ใน Tool Box ทางขวา
2. ใน SKTool 7.1 ขึ้นไป ตัว Lamp จะมีรูปปุ่มจาก Library ใส่มาให้เป็นค่าเริ่มต้น ถ้าเปลี่ยน BG Color แล้วสีไม่เปลี่ยน ให้ไปที่แท็บ Appearance → Status 0 Picture แล้วกด Delete Picture
3. กลับมาที่แท็บ General เปลี่ยน Pattern จาก Transparent เป็น Solid แล้วเลือก BG Color ของสถานะ 0 (ในคลิปใช้สีแดงเข้ม)
4. แท็บ Appearance → Status 0 Text พิมพ์ข้อความ "ปิด" แล้วตั้งฟอนต์
   • ภาษาไทยควรใช้ฟอนต์ตระกูล UPC ที่รองรับภาษาไทย ในคลิปใช้ AngsanaUPC ขนาด 26 ตัวหนา (Bold) สีตัวอักษรขาว
5. กด Copy to ON State เพื่อคัดลอกการตั้งค่าข้อความไปที่ Status 1 Text แล้วแก้ข้อความเป็น "เปิด"
6. ลบรูปของสถานะ 1 (Status 1 Picture → Delete Picture) แล้วตั้ง BG Color ของสถานะ 1 เป็นสีสว่าง เช่นสีเขียว Pattern Solid

กำหนด Monitor Address

1. กดไอคอนรูปเครื่องคิดเลขข้างช่อง Monitor Address
2. เลือก Internal storage area (ข้อมูลที่อยู่ภายในหน้าจอ)
3. เลือก LB (Local Bit คือบิตที่อยู่ในหน้าจอ) ใส่ตำแหน่ง 0 แล้วกด ENT และ OK
4. วาง Lamp บนหน้าจอ ระหว่างออกแบบเลือกได้ว่าจะให้แสดงสถานะ 0 หรือ 1 จากปุ่มสถานะบน Toolbar (ในคลิปใช้ 0 เพราะเป็นสถานะเริ่มต้นตอน Run)

ตำแหน่งและขนาด

เมื่อเลือก Control ใดก็ตาม แถบด้านล่างของ SKTool จะแสดง Coordinates (Left = ระยะจากขอบซ้าย, Top = ระยะจากขอบบน เป็นพิกเซล) และ Size (Width, Height) ใส่ตัวเลขเพื่อจัดตำแหน่งและขนาดได้แม่นยำ ในคลิปตั้ง Width และ Height เป็น 100

Bit Switch: ปุ่มควบคุม

Bit Lamp แสดงสถานะ ส่วน Bit Switch คือปุ่มที่ใช้สั่งเปิด/ปิด Contact หรือ Relay ฝั่ง PLC

1. กด Bit Switch ใน Tool Box (หน้าตาปล่อยเป็นค่าเริ่มต้นได้)
2. ช่อง Function มี 4 แบบ
   • Invert: กดตอนดับ = ติด กดตอนติด = ดับ
   • Inching: กด = ติด ปล่อย = ดับ
   • Set OFF: กดแล้วดับ
   • Set ON: กดแล้วติด ในคลิปเลือก Invert
3. ช่อง Mode มี Press execute (ทำงานเมื่อกด) และ Release execute (ทำงานเมื่อปล่อย) ในคลิปปล่อยเป็น Press execute เพราะเป็นธรรมชาติที่สุด
4. Write Address: เลือก Internal storage area → LB → 0 เพื่อให้ปุ่มนี้ควบคุม Bit Lamp ที่ชี้ LB0 (ช่อง Monitor Address Identical to Write Address ติ๊กไว้เป็นค่าเริ่มต้น)

ทำให้ Control ขนาดเท่ากัน

1. คลิกเลือก Bit Switch ก่อน
2. กด Shift ค้างไว้ แล้วคลิก Bit Lamp (ตัวที่คลิกทีหลังเป็นขนาดอ้างอิง)
3. กดปุ่ม Make Same Width and Height บน Toolbar

ทดสอบด้วย Offline Simulation

1. กด Ctrl+S เพื่อบันทึก
2. กดไอคอน Offline Simulation
3. คลิกที่ Lamp จะไม่มีอะไรเกิดขึ้น เพราะ Lamp แสดงสถานะอย่างเดียว ส่วนการคลิก Switch จะเปลี่ยนค่า LB0 ทำให้ทั้ง Switch และ Lamp เปลี่ยนสถานะ

Numeric Display: แสดงตัวเลข

Numeric Display ใช้แสดงค่าตัวเลขขนาด 16, 32 หรือ 64 บิต เวลาพูดถึงจำนวนบิตต้องบอกด้วยว่าเป็น Unsigned (ไม่มีเครื่องหมาย) หรือ Signed (มีค่าลบได้)

ตั้งค่า Numeric Display

1. กดไอคอนตัวเลข 123 ที่เป็น Numeric Display ใน Tool Box
2. Data Type: ถ้าตัวเลขไม่เกิน 65,535 ใช้ 16-Bit Unsigned Int ได้ ถ้ามากกว่านั้นให้เลือกจำนวนบิตที่ใหญ่ขึ้น
3. Display Type: เลือกได้ว่าจะแสดงเป็นเลขฐาน 10 (Decimal), ฐาน 16 (Hex) หรือฐาน 2 (Binary) ในคลิปใช้ฐาน 10
4. Monitor Address: Address Entry จะเปิดมาที่ LW ให้ (Local Word คือตำแหน่งเก็บข้อมูล 16 บิตในหน้าจอ) ใส่ 0 เป็น LW0
5. ปรับ Font Size ให้ใหญ่ขึ้นได้ตามต้องการ
6. Total Digits: จำนวนหลักที่แสดง (ในคลิปใช้ 5)
7. Fractional Digits: จำนวนตำแหน่งทศนิยม ใช้เมื่ออยากให้ตัวเลขมีจุด เช่นแสดงค่า Timer ที่นับทีละ 100 ms ให้ใส่ 1

Numeric Input: ป้อนตัวเลข

มีตัวแสดงผลแล้วก็ต้องมีตัวเปลี่ยนค่า Numeric Input ตั้งค่าแบบเดียวกัน

1. เลือก Numeric Input ใน Tool Box
2. ใส่ตำแหน่งข้อมูลเป็น LW0 แล้วกด OK
3. วางไว้ข้าง Numeric Display

ทดสอบด้วย Offline Simulation: Numeric Display คลิกไม่ได้ ส่วน Numeric Input เมื่อคลิกจะมีหน้าต่างป้อนตัวเลขขึ้นมา ในคลิปป้อน 42 แล้ว Enter ช่อง Numeric Display ก็แสดง 42 ด้วย เพราะทั้งสองชี้ตำแหน่งข้อมูลเดียวกันคือ LW0

Online Simulation: ทดสอบกับ PLC จริงโดยไม่ใช้หน้าจอ

Offline Simulation ทดสอบหน้าจอที่ออกแบบได้รวดเร็วโดยไม่ต้อง Download ลงหน้าจอจริง ส่วน Online Simulation ต่างกันตรงที่คุยกับ PLC จริงได้ แม้ไม่มีหน้าจออยู่บนโต๊ะ (หัวข้อนี้เป็นทางเลือก)

ในคลิปสาธิตกับ PLC ยี่ห้อ AMSAMOTION ที่ใช้โปรโตคอลแบบ Mitsubishi ต่อกับคอมพิวเตอร์ด้วยสาย Serial

1. ต่อ PLC เข้ากับคอมพิวเตอร์ แล้วเปิด Device Manager → Ports (COM & LPT) ดูว่าได้พอร์ตเบอร์อะไร (ในคลิปเป็น USB-SERIAL CH340 (COM3))
2. ใน SKTool ดับเบิลคลิกที่ Link ใต้ COM2 แล้วเปลี่ยน Device Service ให้ตรงกับ PLC ที่ต่อ ในคลิปเปลี่ยนจาก FGs Series เป็น MITSUBISHI → Melsec-FX3U/3G(CPU Port) ชั่วคราว
3. ดับเบิลคลิก Bit Switch แล้วเปลี่ยน Write Address จาก LB0 เป็น COM2 → Y0 (COM2 ของหน้าจอ ไม่ใช่ของคอมพิวเตอร์) เพื่อสั่ง Output Y0 ของ PLC
4. กด Online Simulation แล้วกด OK เพื่อบันทึก
5. ในหน้า Online simulation Settings แท็บ COM2 ช่อง Serial Port คือพอร์ตของคอมพิวเตอร์ ให้เลือกพอร์ตที่ดูจาก Device Manager (ในคลิปคือ COM3) แล้วกด Run
6. กดปุ่มในหน้าต่าง Simulation ไฟ Output Y0 ที่ตัว PLC ก็ติด/ดับตาม ทั้งที่ไม่ได้ใช้หน้าจอจริง

ทดสอบเสร็จแล้วในคลิปเปลี่ยนกลับเป็น LB0 และ Samkoon FGs Series เหมือนเดิม

Download โปรแกรมลงหน้าจอจริง

1. จ่ายไฟ 24VDC ให้หน้าจอ
2. หน้าจอ SK-070QE-G ที่ใช้ในคลิป Download ผ่านสาย USB-C ได้ เสียบสายที่ด้านหลังหน้าจอ อีกฝั่งเสียบคอมพิวเตอร์ (Driver ติดตั้งมาพร้อม SKTool แล้ว)
3. ใน SKTool กดไอคอน Download เลือก USB แล้วกด Download
4. กด OK ที่หน้าจอ HMI เพื่อ Restart
5. เมื่อหน้าจอเริ่มทำงาน สิ่งที่ออกแบบไว้จะขึ้นมา ทดลองกดเปิด LB0 และเขียนค่า LW0 บนหน้าจอจริงได้

สรุป

ตอนนี้ได้สร้างโปรเจกต์ HMI ตั้งแต่ต้น ใช้ Basic Control ทั้ง 4 ตัว (Bit Lamp, Bit Switch, Numeric Display, Numeric Input) ทดสอบด้วย Offline และ Online Simulation และ Download โปรแกรมลงหน้าจอจริง ตอนต่อไปจะพูดถึง Screen, Window และ Navigation