Intermediate Controls: Multi-State, Slider และ Function Button

ทำไมต้อง Intermediate Controls

ตอนที่แล้วเราแสดงสถานะด้วย Bit Lamp และ Bit Switch ซึ่งโชว์ได้แค่ติดกับดับ (0 กับ 1) แต่ในโลกจริงสถานะอาจมีมากกว่านั้น เช่นระบบไฟจราจรที่มีแดง เหลือง เขียว ตอนนี้จึงเริ่มจาก Control ที่แสดงสถานะได้มากกว่า 2 ระดับ แล้วต่อด้วย Control อื่นที่ช่วยให้ผู้ใช้งานใช้หน้าจอได้สะดวกขึ้น

เตรียมหน้าจอ Intermediate Controls

1. คลิกขวา Add Screen ตั้ง Screen Name เป็น Intermediate Controls และ ID เป็น 2 แล้วเปลี่ยน Background เป็นสีขาว
2. ที่หน้าแรก (Main) Copy Screen Button ที่ไปหน้า Settings มาวางด้านล่าง แล้ว Modify ให้ไปที่ Screen ID 2
3. เปลี่ยนข้อความในแท็บ Appearance เป็น Intermediate Controls (ในคลิปแบ่งเป็น 2 บรรทัด)
4. Copy ข้อความหัวข้อ COMPLETE HMI จากหน้าแรกมาวางที่หน้าใหม่ แล้วเปลี่ยนเป็น INTERMEDIATE CONTROLS

ปิด Screen Saver ระหว่างเรียน

ถ้าปล่อยหน้าจอไว้สักพัก หน้าจอจะเข้าโหมดประหยัดไฟและดับไป ระหว่างเรียนให้ดับเบิลคลิก HMI parameters settings แท็บ Parameter settings แล้วเปลี่ยน Screen Saver Time จาก 1 นาทีเป็น 0 (0 = ติดตลอด) ส่วนตอนใช้งานจริง การเปิด Screen Saver ไว้เพื่อถนอมหน้าจอยังดีกว่า

Multi-State Lamp

Multi-State Lamp เอาค่า 16 บิตใน Word มาใช้แสดงสถานะ หน้าต่างตั้งค่าคล้าย Bit Lamp แต่มีช่อง Total States ให้กำหนดจำนวนสถานะ ค่าเริ่มต้นคือ 3 (State 0, 1, 2) และเพิ่มได้สูงสุด 32 สถานะ

ตัวอย่างไฟจราจร (State Type: Value)

1. เลือก MultiState Lamp จาก Toolbox ทางขวา ปล่อย Total States เป็น 3
2. แท็บ Picture — เลือกรูปของแต่ละ State: State 0 สีเขียว, State 1 สีเหลือง, State 2 สีแดง
3. แท็บ Text — State 0 ไป, State 1 เตรียมหยุด, State 2 หยุด ถ้าใช้ภาษาไทยต้องเลือก Font ที่รองรับภาษาไทย ไม่อย่างนั้นพอ Download ลงหน้าจอจริงแล้วตัวหนังสือจะไม่ขึ้น
4. แท็บ General — ตั้ง Monitor Address เป็น LW2 (Local Word ที่ 2)
5. State Type มี 3 แบบ ครั้งนี้เลือก Value แล้วกด OK

ระหว่างออกแบบ กดปุ่มเลข State (0, 1, 2 …) บนแถบเครื่องมือด้านบนเพื่อดูหน้าตาแต่ละสถานะบนหน้าออกแบบได้

ทดสอบด้วยการวาง Numeric Input ที่ชี้ LW2 ไว้ข้างๆ เพื่อแก้ค่าเอง แล้ว Offline Simulate: LW2 = 0 แสดงสีเขียว, 1 สีเหลือง, 2 สีแดง ถ้าใส่ค่าที่อยู่นอกเหนือที่กำหนดไว้ Lamp จะไม่แสดงอะไรเลย ข้อนี้ต้องรู้ไว้เพราะเกี่ยวกับตอนออกแบบ Logic ใน PLC

State Type: Bit register

Copy Lamp เดิม (Ctrl+C / Ctrl+V) แล้วเปลี่ยน State Type เป็น Bit register ผลตอน Simulate:

ถ้าจะใช้ State 3 ค่าต้องเป็น 1000 ฐาน 2 หรือ 8 ฐาน 10 และ State ถัดไปก็คิดแบบเดียวกัน แบบนี้มีประโยชน์เวลาอยากใช้บิตกำหนดสถานะ

ช่วยให้เห็นภาพด้วยการสร้าง Numeric Display ที่ Monitor Address LW2 แล้วเปลี่ยน Display Type เป็น 16 bit binary number จะเห็นค่าเป็นเลขฐาน 2

State Type: Customize status values

Copy Lamp มาอีกตัว เปลี่ยน State Type เป็น Customize status values แล้วกด Define values of states กำหนดค่า State 0 = 0, State 1 = 25, State 2 = 50 ตอน Simulate ต้องเป็นค่า 25 เท่านั้นจึงแสดงสีเหลือง และค่า 50 จึงแสดงสีแดง

Multi-State Switch

บางครั้งเราไม่อยากให้ผู้ใช้ใส่ค่าเองผ่าน Numeric Input แต่อยากให้กดเลือก State หรือกดวนไปมา 0, 1, 2, 0, 1, 2 ก็ใช้ MultiState Switch

1. แนวคิดเหมือน Lamp: เลือกจำนวน State แล้วตกแต่งรูปของแต่ละ State ได้ มี State Type แบบ Value, Bit Register และ Customize status values เหมือนกัน (ในคลิปปล่อยค่าเริ่มต้น)
2. ส่วนสำคัญคือ Style: Keyboard Input (ผู้ใช้ต้องพิมพ์ค่า State เอง ไม่ค่อยสะดวก), Loopback increase (กดแต่ละครั้งเพิ่มค่าและวนไป State ถัดไปอัตโนมัติ) และ Loopback decrease ในคลิปเลือก Loopback increase
3. ตั้ง Write Address เป็น LW2 และติ๊ก Monitor Address Identical to Write Address เพื่อให้หน้าตาปุ่มตรงกับค่าปัจจุบัน
4. Offline Simulate แล้วกดปุ่มซ้ำๆ สถานะจะวนไปเรื่อยๆ สะดวกกว่าการพิมพ์ค่าเอง

Slider

เวลาอยากให้ผู้ใช้เลื่อนเลือกค่า เช่น ความเร็วหรืออุณหภูมิที่ตั้งไว้ Slider ให้ประสบการณ์ใช้งานที่ดีกว่า Slider อยู่ช่วงล่างของ Toolbox

1. แท็บ General — ตกแต่งสีได้ ตั้ง Direction เป็น Right (ค่าเพิ่มเมื่อลากไปทางขวา) และ Write Address เป็น LW3
2. ช่วงค่า: ตั้ง Min 0 และ Max 100 (จะเป็น 0–1000 หรือเริ่มที่ค่ามากกว่า 0 ก็ได้) ถ้าช่วงมาจาก Register ให้ติ๊ก Dynamic range แล้ว Map กับ Local Word หรือค่า D ใน PLC ได้ ในคลิปกำหนดเองแบบ Manual
3. แท็บ Scale — Main Scale Num คือจำนวนตัวเลขบนสเกล (ค่าเริ่มต้นแสดง 0, 17, 33, 50, 67, 83, 100) เพิ่มแล้วตัวเลขละเอียดขึ้น ส่วน Sub Scale Num คือขีดย่อย
4. ลาก Slider ให้ยาว แล้ว Copy Numeric Display มาแสดงค่า LW3 อย่าลืมเปลี่ยน Display Type กลับเป็นเลขฐาน 10 เพราะแบบ Binary อ่านไม่สะดวก
5. Offline Simulate แล้วเลื่อน Slider จะรู้สึกเหมือนปรับค่า Analog แต่จริงๆ ค่าที่ได้เป็นจำนวนเต็ม

Multi-function Button

บางกรณีอยากให้ผู้ใช้กดปุ่มเดียวแล้วสั่งหลายอย่าง เช่นสั่งหลาย Coil ให้ติด หรือกดแล้วตั้ง Coil พร้อมเปลี่ยนหน้า แทนที่จะสร้างหลายปุ่มให้ไล่กด

1. เลือก Multi-function Button — ทางซ้ายคือ Available Functions (Set Coil, Reset Coil, Coil Turn, Screen Jump, Setting Data, User Input, Coil Inching, User level switch) กด Add เพื่อเพิ่มเข้า Already Add Functions
2. ในคลิปเพิ่ม 3 รายการ: Set Coil LB2, Setting Data ให้ LW2 = 25 และ Screen Jump ไป Screen 0 (หน้าหลัก)
3. กดปุ่ม 1 ครั้ง ฟังก์ชันในรายการจะรันตามลำดับจากบนลงล่าง
4. ตั้งข้อความเป็น Multi Function แล้ว Offline Simulate — กดแล้วกลับไปหน้าแรก ถ้ากลับมาดูหน้าเดิมจะเห็น LW2 = 25 และเมื่อวาง Bit Lamp ของ LB2 ไว้ก็จะเห็นว่าติดด้วย

ตัวอย่างที่ใช้จริงบ่อย: หน้าหลักมีปุ่มให้เลือกโหมด Manual (เดินเครื่องด้วยมือ) หรือ Auto ฝั่ง PLC มักใช้ Coil ตัวหนึ่งกำหนดโหมด ปุ่ม Multi-function จึงตั้ง Coil นั้นแล้วพาไปหน้าที่ตรงกับโหมดที่เลือกได้ในครั้งเดียว

Function Button

Function Button (ไม่ใช่ Multi-function) มีรายละเอียดเยอะ ตอนนี้แค่ให้รู้จักฟังก์ชันที่ใช้บ่อย เช่น ตั้งค่า Network / IP / WiFi, สูตรการผลิต (Recipe), ล้างข้อมูลที่เก็บในเครื่อง และสลับสิทธิ์ผู้ใช้งานสำหรับระบบ Login ในคลิปทำแค่ Network Setting

1. สร้าง Function Button ตั้ง Function เป็น DIP switches 1 and 3 feature set(Network settings) — ปกติการ Config IP Address ต้องเปิดหน้าจอแล้วสับ DIP Switch ด้านหลัง ซึ่งไม่สะดวก ทำปุ่มให้กดง่ายกว่า
2. ตั้งข้อความเป็น Network วางไว้ในหน้า Intermediate Controls
3. Download ลงหน้าจอจริงผ่านสาย USB-C

ต่อ WiFi จากหน้าจอ

• ถ้ายังเสียบสาย USB-C อยู่ กดปุ่ม Network แล้วจะ ไม่มีหน้าตั้งค่า WiFi ต้องถอดสาย USB-C ก่อน รอสักพัก แล้วกดปุ่ม Network ใหม่จึงจะมี WiFi setting
• เลือกเครือข่าย WiFi ที่ต้องการ ใส่ Password แล้วกด Save and Connect

การต่อ WiFi สำคัญสำหรับตอนต่อๆ ไปที่ต้องให้หน้าจอต่ออินเทอร์เน็ต เช่น SCADA, HTTP และ MQTT

Time / Date / Week Display

Control สุดท้ายแสดงเวลาที่เก็บในหน้าจอ: Time Display แสดงชั่วโมง นาที วินาที, Date Display แสดงปี เดือน วัน และ Week Display แสดงวันในสัปดาห์

1. Time Display — เลือก Hour system แบบ 24-hour หรือ 12-hour และเลือกได้ว่าจะแสดงวินาทีด้วยหรือไม่
2. Date Display — ในคลิปเลือกรูปแบบแบบคนไทย วัน/เดือน/ปี คั่นด้วย /
3. Week Display — ค่าเริ่มต้นเป็นภาษาอังกฤษ (Sunday, Monday, Tuesday …) ถ้าอยากได้ภาษาไทยให้แก้ในแท็บ Text เช่นเปลี่ยน Tuesday เป็น อังคาร และเลือก Font ที่รองรับภาษาไทย
4. Offline Simulate — จะแสดงเวลาจากระบบของคอมพิวเตอร์

ปกติตอน Download โปรแกรม หน้าจอจะดึงเวลาจากคอมพิวเตอร์ที่ใช้ ถ้าเวลาไม่มาด้วย ให้ดับเบิลคลิก Clock ทางซ้าย แล้วติ๊ก Download system clock to HMI จากนั้น Download ใหม่

สรุป

• Multi-State Lamp แสดงสถานะได้สูงสุด 32 สถานะจาก Word เดียว เลือกอ่านแบบ Value, Bit register หรือ Customize status values ส่วน Multi-State Switch ใช้แนวคิดเดียวกันแต่ให้ผู้ใช้กดเปลี่ยนสถานะ (Loopback increase)
• Slider ให้ผู้ใช้เลื่อนเลือกค่าในช่วงที่กำหนด
• Multi-function Button รวมหลายคำสั่งไว้ในปุ่มเดียว ทำงานจากบนลงล่าง
• Function Button แบบ Network settings ใช้ตั้งค่า WiFi จากหน้าจอได้โดยไม่ต้องสับ DIP Switch
• Time / Date / Week Display แสดงนาฬิกาของหน้าจอ