RS232 กับ RS485 ต่างกันยังไง? เลือกใช้แบบไหนสำหรับ PLC และ HMI
เปรียบเทียบ RS232 กับ RS485 ในงานสื่อสารอุตสาหกรรม ระยะทาง ความเร็ว topology จำนวน slave และวิธีเลือกใช้สำหรับ Modbus, PLC, HMI
RS232 ใช้สาย 3 เส้น (TX, RX, GND) ส่งข้อมูลแบบ unbalanced ระยะใกล้ 15 เมตร แบบ point-to-point — เหมาะกับการต่อคอมพิวเตอร์กับอุปกรณ์ตัวเดียว ส่วน RS485 ใช้สาย 2 เส้น (A, B) ส่งแบบ differential ระยะไกล 1,200 เมตร รองรับ multi-drop หลาย slave บนสายเดียว ทนสัญญาณรบกวนสูง — เป็นมาตรฐานหลักในงาน Modbus RTU อุตสาหกรรม
อัพเดทล่าสุด: 8/5/2569
สรุปความต่าง RS232 กับ RS485
| คุณสมบัติ | RS232 | RS485 |
|---|---|---|
| สายสัญญาณ | 3 เส้น (TX, RX, GND) | 2 เส้น (A, B) + GND แนะนำ |
| Mode | Unbalanced (single-ended) | Differential (balanced) |
| ระยะสูงสุด | 15 ม. | 1,200 ม. |
| Speed สูงสุด | 115 kbps | 10 Mbps (จริงใน Modbus มัก ≤ 115 kbps) |
| Topology | Point-to-Point | Multi-drop (32-128 nodes) |
| จำนวน Slave | 1 | สูงสุด 32 (ตามมาตรฐาน) |
| Duplex | Full-duplex | Half-duplex |
| ทนสัญญาณรบกวน | ต่ำ | สูงมาก |
| แรงดัน | ±5 ถึง ±15 V | ±1.5 ถึง ±5 V (differential) |
| Connector ที่นิยม | DB9 | Terminal Block 2-3 ขั้ว |
ทำไม RS485 ทนสัญญาณรบกวนกว่า
RS232 ส่งสัญญาณบนสายเดียวเทียบกับ Ground (single-ended) — เมื่อมี noise เข้ามา (จากมอเตอร์, VFD, แม่เหล็กไฟฟ้า) ตัวรับไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเป็นข้อมูลจริงหรือ noise
RS485 ส่งสัญญาณบนสายคู่ A และ B แบบกลับเฟส (differential) — เมื่อ noise เข้ามาจะกระทบทั้งสองเส้นเท่ากัน ตัวรับวัดความต่างของแรงดันระหว่าง A กับ B ทำให้ noise หักล้างกันโดยอัตโนมัติ นี่คือเหตุผลที่ RS485 ใช้ในโรงงานที่มี VFD และ Motor ขนาดใหญ่ได้
เลือกใช้แบบไหน
เลือก RS232 เมื่อ:
- ต่อแค่ 1-1 (PC กับ PLC ตัวเดียว)
- ระยะใกล้กว่า 15 ม.
- ใช้กับอุปกรณ์เก่าที่มีแค่ RS232 (PLC OMRON CPM, Siemens S7-200 รุ่นเดิม, GPS, Modem)
- งาน programming หรือ debugging ชั่วคราว
เลือก RS485 เมื่อ:
- ต่อ PLC + HMI + Servo + VFD บน bus เดียว
- ระยะเกิน 15 ม.
- มีสัญญาณรบกวนในโรงงาน (VFD, Motor, Welder)
- ใช้ Modbus RTU
- ระบบขยายในอนาคต (เพิ่ม slave ได้ง่าย)
วิธีเดินสาย RS485 ให้เสถียร
- ใช้สาย Twisted Pair Shielded — เช่น Belden 9841 หรือ Cat5e Industrial
- เดินเป็น Daisy Chain ไม่เป็น Star — แต่ละ device ต่อเรียงกัน ไม่แตกแขนง
- ใส่ Terminator 120Ω ที่ปลายทั้งสองข้างของ bus
- เดินสายแยกจากสายไฟ — อย่างน้อย 30 ซม. จากสาย VFD หรือ Motor
- GND อ้างอิง — เชื่อม GND ของทุก device ผ่านสายเส้นที่ 3 (signal ground) ไม่ใช้ chassis ground เพื่อหลีกเลี่ยง ground loop
- Bias Resistors ที่ master หรือ converter เพื่อกำหนด idle state ของ bus
RS232 vs RS485 ในงาน Modbus
Modbus RTU เป็น protocol ที่นิยมใช้สื่อสารระหว่าง PLC, HMI, VFD, Servo. ทำงานได้บนทั้ง RS232 และ RS485 แต่ในทางปฏิบัติ:
- RS232 ใช้กับ Modbus เฉพาะกรณี debug หรือต่อตัวเดียว เพราะ RS232 รองรับแค่ 1-1 ทำให้เสียประโยชน์ของ Modbus ที่ออกแบบมาสำหรับ multi-slave
- RS485 เป็นสื่อ physical ที่นิยมที่สุดของ Modbus RTU ในอุตสาหกรรม — รองรับ 1 master + หลาย slave บน bus เดียว
บทความที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
- RS422 ต่างจาก RS485 ยังไง?
- RS422 ใช้สาย 4 เส้น (TX+/-, RX+/-) แยกสาย transmit กับ receive — สามารถส่งและรับพร้อมกันได้ (full-duplex) แต่จำกัด 1 master + 10 slave ส่วน RS485 ใช้สาย 2 เส้นแชร์ทั้ง TX และ RX (half-duplex) แต่รองรับ 32 nodes บนสายเดียว RS485 จึงนิยมกว่าในอุตสาหกรรม เพราะประหยัดสายและขยายระบบได้ง่ายกว่า
- RS485 ต่อ slave ได้สูงสุดกี่ตัว?
- ตามมาตรฐาน TIA-485 รองรับ 32 unit loads (เครื่องส่ง + เครื่องรับ) บน bus เดียว Transceiver รุ่นใหม่ที่ออกแบบเป็น 1/2 หรือ 1/4 unit load ขยายได้ถึง 64 หรือ 128 nodes ตามลำดับ ใน Modbus RTU มาตรฐานกำหนด address ได้ 1-247 แต่ในทางปฏิบัตินิยมไม่เกิน 30 nodes ต่อ bus เพื่อรักษาความเสถียรและ response time
- RS232 กับ USB ต่างกันยังไง?
- RS232 ใช้แรงดัน ±12V บน 3 สายแบบ unbalanced ความเร็วสูงสุด 115 kbps ระยะ 15 ม. ส่วน USB ใช้ differential signaling แรงดัน 0-3.3V ความเร็ว 12 Mbps - 10 Gbps ระยะ 5 ม. และเป็น hot-plug ในงานอุตสาหกรรมมักใช้ USB-to-RS232/RS485 Converter เพื่อเชื่อมโน้ตบุ๊กยุคใหม่ (ที่ไม่มี COM Port แล้ว) กับ PLC/HMI/VFD รุ่นเก่า
- ความยาวสาย RS485 มีผลกับ Baud Rate ไหม?
- มีผลแบบผกผัน — ที่ Baud Rate ต่ำ (9,600 bps) สามารถใช้สายยาว 1,200 ม. ได้, ที่ 115,200 bps จะลดเหลือประมาณ 100-200 ม., ที่ 1 Mbps จะใช้ได้ราว 12 ม. เท่านั้น นอกจากนี้ต้องใช้สาย Twisted Pair Shielded (เช่น Belden 9841) และใส่ Terminator 120Ω ที่ปลายทั้งสองข้างของ bus เพื่อลด reflection
- PLC ที่มี RS232 ทำให้เป็น RS485 ได้ไหม?
- ได้ — ใช้ RS232-to-RS485 Converter แปลงสัญญาณ แต่ทางที่ดีกว่าคือเลือก PLC ที่มี RS485 มาในตัวตั้งแต่แรก เพราะ Converter เพิ่ม latency เล็กน้อยและเป็นจุดเสียเพิ่ม PLC อุตสาหกรรมยุคใหม่ส่วนใหญ่ (Samkoon FAs, Mitsubishi FX5, Siemens S7-1200) มี RS485 หรือ RS422 เป็นมาตรฐาน
มีคำถาม? ติดต่อทีมงาน